Archive for October, 2007


lalaki sa dilim

I.      PAMAGAT:

II.    ANG MAY-AKDA

Sa pagbasa ng isa sa kanyang mga nobela na pinamagatang “Ang Lalaki sa Dilim” ay nag bigay ng ilang patungkol sa kanyang buhay.Ipinanganak si  noong Enero 16, 1928 sa araw ng Lunes, pumanaw naman ito noong Hulyo 31, 1997. Taong 1953 naman ay inilabas ang kanyang maikling kwentong pinamagatang “Ang kalupi” o tinatawag ngayong “pitaka”, madalas ito mapabilang sa mga textbook o antolohiya. Tungkol ito sa batang napagkamalang nagnakaw ng kalupi. Madami ng librong nagawa si Benjamin Pascual tulad ng “Lamok sa Loob ng Kulambo” (1984) , “Babaeng Misteryosa”, “Landas ng Bahaghair” (1965), “Di ko Masilip ang Langit” (1981), “Tuta ng Tuta” (1972). Sa kasamaang palad, hindi nakapag tapos si Pascual sa kursong Journalism sa Far Eastern University, pinatunayan niyang may talento at talino siya sa pagsusulat kahit nag sisimula pa lamang manimbang sa pampaaralang babasahin gaya ng The advocate (FEU).

Sinubukang magsulat ni Pascual ng ilang kwentong Ingles, ngunit sa mga pahanong iyon, halos anim sa mga nagawa niya ang hindi nakapasa, ito ang labis na nakapag pahirap sa kanya, dahil dito naisipan niyang huminto sa pag sulat ng Ingles, imbis hinarap niyang mag sulat sa sariling wika. Dahil sa talento at talino ni Pascual sa pag sulat, napabilang na siya bilang isang manunulat at naging editor ng Liwayway. Nakipag sabayan siya sa ilang sikat na manunulat at napansin ang ilang kanyang nagawang kwento. Nag daan ang mga buwan na lagi siyang may nagagawang kwento, dalawang kwento sa isang buwan. Masasabi nating nag tagumpay si Pascual dahil sa natatamong kasaganahan sa buhay niya. Naging Filipino seksiyon editor si Pascual sa People’s Journal Tonight noong 1981, at ngayon ay editor ng popular na Valentine Romances.

III. MGA TAUHAN

·        RAFAEL

Ø     Siya ang lalaki sa dilim

·        LIGAYA

Ø     Ang babaeng bulag na pinagsamantalahan ni Rafael

·        LUCAS

Ø     Kaibigan ni Rafael

·        MARGARITA

Ø     Asawa ni Lucas

IV.  BUOD NG NOBELA

       Sa una ay maaaring sabihin ng nakararami na macho at nangingibabaw ang lalaki sa Lalaki sa Dilim. Si Rafael ang sentro ng kuwento. Mayaman, edukado, ophthalmologist, tomador, at higit sa lahat, babaero. Samantala’y parang mahihina ang kalagayan ng mga babae. Pinakamatingkad si Ligaya, ang bulag, di-nakapag-aral, at biktima ng gahasa.Puwedeng idagdag na ang talinghaga ng liwanag ay nasa panig ng lalaki. Samantalang karimlan ang naghahari sa panig ng babae.

                Isang mahusay na ophthalmologist si Rafael ngunit nabulag ang kalooban dulot ng panlalaki ni Margarita (asawa ni Rafael) at ng pagtataksil ni Nick (asawa ni Marina at matalik na kaibigan ni Rafael). Nabulag din si Rafael sa panggagahasa kay Ligaya, at kaya nagpipilit na alisin ang bagay na kumukonsensiya sa kalooban. Mahilig din sa hostes (puta) si Rafael. At hindi niya namamalayang iyon ang bumubulag sa kanyang pandama upang masagap ang iba pang mahahalagang bagay sa daigdig. Maging sina Don Benito (mayamang ama ni Rafael) at Mr. Carrasco (ama ni Margarita) ay kapwa bulag din sa pangyayaring ang kanilang mga anak na nag-asawa ay mag-asawa lamang sa turing.

                Si Ligaya, bulag  sa aspektong pisikal ay maliwanag naman ang isip at loob hinggil sa pagbangon sa nangyaring karahasan. May pag-asa siyang makapag-aral muli, makapaghanap na matibay na ikabubuhay, at makatayo sa sariling mga paa. Bukod pa roon ang malinaw na pagpupunyagi na palakihin nang maayos ang anak na bunga ng gahasa, at ang pagtutol sa iminumungkahing aborsiyon ni Rafael. Si Marina (asawa ni Nick at kaibigan ni Rafael), na dating kaawa-awa ang kalagayan, ay dinapuan din ng suwerte dahil kahit inaabuso ng asawa ay nagpasiyang iahon sa lusak ang mga anak, ganap na hiwalayan ang asa, hanggang sukdulang paslangin ang magkaluguyong Nick (asawa ni Marina) at Margarita (asawa ni Rafael) upang ibangon ang puri. Si Aling Sela (ina ni Ligaya) ay natitiyak din na sumasagisag sa liwanag, bagaman maralita ay maalam sa buhay, handang magsakripisyo upang mabigyan ng kinabukasan ang mga anak, at siyang naging matibay na gabay ni Ligaya sa hirap man o ginhawa.

                Maging ang tagpo ng mga pangyayari ay puno ng matinding salungatan. Mayaman man ang panig ni Rafael at iba pang lalaki ay puno naman ng pighati at pasakit. Sa kabilang dako’y kahit salat sa pananalapi ang panig ni Ligaya’y maligaya’t malinaw ang gustong tahakin sa buhay. Nagbago rin ang dating barumbarong at naipaayos dahil sa perang ipinambayad sa nilikhang dahas at gahasa. Ang klinika ni Rafael na pangunahing paggagamutan ng mga bulag na pasyente ay naghunos na madilim na yungib ng nasabing tauhan para sa kanyang paglilinis kasalanan. Ang sanggol na ibig ipalaglag ni Rafael ay sa dakong huli’y nagdulot pa ng kagalakan sa kanya.

                Sa dulo’y mababatid na ang pisikal na pagkabulag ni Ligaya ang siyang nagbigay liwanag sa katauhang-dilim ni Rafael. Nagwakas lamang ang siklo nang kapwa luminaw ang paningin nina Rafael (dahil sa pag-ibig) at Ligaya (dahil sa matagumpay na operasyon). Samantala’y nagsanib din ang dalawang lunan na kinakatawanan nina Rafael (maykaya) at Ligaya (maralita) at nagluwal iyon ng bagong pag-asa sa dalawang tauhan.

A.    

Tuluy-tuloy ang mga pangyayari mula sa simula hanggang wakes. Sa ganitong istilo, mahuhuli ng mga mambabasa ang magiging wakes ng kwento. Sa ganitong istilo rin ay magiging mabilis ang daloy ng mga pangyayari sapagkat hindi gaanong masalimuot ang paglalahad

B.    

ang nobela ay isang ekonomikal sapagkat nilalahad nito ang mga problema sa lipunan halimbawa na lang ay ang patuloy na panggagahasa sa mga kababaihan. Ito rin ay tumatalakay sa mga maseselang bahagi sa lipunan: ang pagtaas ng mga asawang nahahantong sa paghihiwaayan

C.    

NATURALISMO- sapagkat inilalarawan ang kalikasan ng tao ayon sa kanyang kapaligiran at karanasan

REALISMO- sapagkat inilarawan ng nobela ang buhay sa katotohanan at binibigyang pansin ang makatotohanang paglalahad at paglalaeawan ng mga bagay-bagay, tao at lipunan

D.   

          masasabi kong puso sapagkat kahit na binalak ng babaeng si Ligaya na maghiganti ay hindi niya napigilan ang tinitibok ng kanyang puso, naglaho ang galit, at poot sa kanyang damdamin at napalitan ng pagmamahal at maging si Rafael ay hindi ein napigilan ang bugso ng damdamin at bagkus ay ipinaglaban ang damdamin

E.    

PAGWAWANGIS

            “Sisiw lang ang nanay ko kumpara sa agilang mama mo”

PAGTUTULAD

            “Parang napakainit ng hangin ang lumabas sa ilong ni Rafael

F.      

Ø     namanhid ang buong katawan ni Lucas sa narinig

Ø     magkadugo tayo

Ø     hindi napigil ni Rafael ang pag-igkas ng palad niya sa mukha ng dalaga

G.   

ISIP

Ø     nagtatalo ang isipan ni Radael kung sasabihin ba niya kay Ligaya ang pagkakamaling nagawa niya dulot ng kalasingan

DAMDAMIN

Ø     nagging nakakaantig ng paglalahad nito mula ng magkita at malaman ni Ligaya na si Doktor Rafal ang ama ng kanyang anak kaya nagging kapanabik-panabik ang tagpo

ASAL

Ø     malaki ang nagging dulot na pagbabago nito sa aking ugali sapagkat nalaman kong hindi lahat ng maling Gawain ay puro masama ang intension nito bagkus para pa nga sa ikabubuti ng iba

VI.

         Sa pagtahak ko sa nobelang ito masasabi kong isang magandang uri ito sapagkat nagging maganda ang paglalahad nito at nakakapukaw ng damdamin sa mga mambabasa. Ito’y nagtataglay ng pagsasalaysay na higit na malawak kaysa sa isang kwento. Naging maganda ito sapagkat binigyang diin ditto ang dignidad ng isang babae at responsibilidad ng isang lalaki.